• جایگاه قرائت کنندگان قرآن از نگاه روایات را بیان نمائید؟
  • قاریان قرآن، بر حسب خلوص، تدبر، تأثیر پذیری و خضوعشان (نسبت به قرآن) در مراتب و درجات متفاوتی قرار دارند. بزرگانی ، از جمله ملا محسن فیض كاشانی و ملا احمد نراقی، برای تلاوت كنندگان قرآن، سه درجه و مرتبه در نظر گرفته و متذكر شده‎اند كه یكی از آداب تلاوت، سعی در ترقی و رسیدن به درجات بالاتر است.
    مرتبه‌ اول: قاری خود را در حالتی تصور كند كه گویا در برابر پروردگار ایستاده و به تلاوت قرآن مشغول است، وخدای تعالی به او نظر می‌كند و كلام او را می‌شنود. بدیهی است حال چنین بنده‌ای كه خود را در حضور مولا می‌بیند، حال تضرع و زاری و ناله است.
    مرتبه دوم: قاری چنان در قلب خود مشاهده نماید كه گویا خداوند، او را مورد الطاف بی‌پایان خویش قرار داده، و به او امر و نهی می‌كند. وظیفه قاری در چنین حالت، خوف و شرمساری و سراپا گوش شدن است.
    مرتبه سوم: قاری حتی ذره‌ای متوجه خود و تلاوت خود نباشد، و تمام هوش و حواس او متوجه صاحب كلام باشد. بطوریكه گویا غرق در مشاهده جمال بی‌همتای اوست. بنابرقول بزرگان یاد شده،(۱) مرتبه‌ اول و دوم درجه اصحاب یمین، و مرتبه سوم درجه مقربین و صدیقین، و خارج از این مراتب، درجه غافلین است.
    در سیره اهل بیت عصمت و طهارت ـ علیهم السلام ـ ، به موارد زیادی اشاره شده است كه آن برگزیدگان خدا، به هنگام تلاوت قرآن، جز جمال زیبا و كلام شیرین دوست، چیز دیگری را نمی‌دیده و نمی‌شنیدند. «نقل است كه امام جعفر صادق ـ ع ـ مشغول نماز بودند كه یكباره حالت خاصی به ایشان دست داد و مدهوش بر زمین افتادند.
    وقتی آن حضرت بهوش آمدند، علت آن حالت را پرسیدند. فرمودند آیه‌ای را با زبان قلبم آنقدر تكرار كردم كه گویا آنرا از صاحب كلام شنیدم. اندامم تاب دیدن قدرت او را نیاورد، و از خود بیخود شدم.»(۲)
    به استناد احادیثی كه در كتاب‌های معتبر ذكر گردیده، در روز قیامت نیز، قاریان قرآن، بر حسب مقدار آیاتی كه تلاوت می‌نمایند، در مراتب و درجات متفاوتی قرار می‌گیرند.
     امام صادق ـ ع ـ فرمود: «بر شما باد به تلاوت قرآن، زیرا كه درجات بهشت مساوی است با عدد آیات قرآن. و روز قیامت به قاری قرآن گفته می‌شود كه بخوان و بالا برو، و او هر آیه كه می‌خواند یك درجه بالا می‌رود.»(۳)
    از امیرمؤمنان علی ـ ع ـ نقل است كه فرمودند: «به قاری قرآن گفته می‌شود بخوان و بالا رو، و آن را به تأنی بخوان همچنان‌كه در دنیا آنرا به تأنی می‌خواندی. همانا عظمت مقام و درجه تو، در آخرین آیه‌ایست كه می‌خوانی.»(۴)

    دسته‌بندی قاریان قرآن

    در روایتی كه از پنجمین امام معصوم حضرت باقر ـ ع ـ به ما رسیده است، ایشان قاریان قرآن را به سه دسته تقسیم نموده و انگیزه هركدام را بیان فرموده‌اند:
    «قاریان قرآن سه دسته‌اند: اول ـ كسانی كه قرائت قرآن را وسیله امرار معاش و تقرب به ملوك و فزون طلبی نسبت به مردم قرار داده‌اند. دوم ـ كسانی كه قرآن را می‌خوانند، و فقط حروف آنرا گرفته و حدود آنرا ضایع كرده‌اند. خداوند امثال آنها را زیاد نكند. سوم ـ كسانی كه قرآن را تلاوت می‌كنند، و با دستورات شفابخش آن، بیماری‌های روحی و فكری خود را درمان می‌كنند. شب‌ها با تلاوت قرآن مأنوس هستند و روزها در صحنه‌های زندگی از آنها الهام می‌گیرند، و بخاطر انس با قرآن، پهلو از رختخواب ناز تهی می‌كنند. پس خداوند به بركت این گروه از حاملان معارف قرآن، بلا را از اجتماعات دور می‌كند، و به خاطر آنان باران رحمت خود را فرود می‎آورد. بخدا قسم كه این دسته در جامعه، از كبریت احمر كمیاب‌ترند».(۵)
    ______________
    (۱) . در كتاب‌های ارزنده «معراج السعاده» و «حقایق».
    (۲) . و حقایق، تألیف ملا محسن فیض كاشانی.
    (۳) . وسائل، ج 2، به نقل از قرآن در احادیث اسلامی.
     (۴) . مجمع البیان، ج 1، ص 30.
    (۵) . كافی، ج 2، به نقل از قرآن در احادیث اسلامی.

    تاریخ » ۱۳۹۸,۰۱,۲۴
    بازدید » 32